Met de laatste Dutch Grand Prix komt een einde aan vijf jaar Formule 1 in Zandvoort. Het evenement zette de badplaats internationaal op de kaart en trok jaarlijks tienduizenden bezoekers naar de Nederlandse kust. Maar wat blijft er over wanneer zo'n groot sportevenement verdwijnt? Om die vraag te beantwoorden sprak P1 Travel met crowdmanagementexpert Frank Wijnveld, sporteconoom Ruud Koning en Roos Gerritsma, associate lector en PD-kandidaat New Urban Tourism. Volgens hen zit de waarde van de Dutch Grand Prix niet alleen in de economische opbrengsten, maar juist ook in de internationale bekendheid, kennis, samenwerkingen en ervaring die het evenement heeft opgeleverd.

Hoewel de Formule 1 jaarlijks veel bezoekers naar Zandvoort bracht, veranderde de stad zelf niet fundamenteel. Wel veranderde de manier waarop de badplaats tijdens het evenement functioneerde. Volgens Frank Wijnveld, directeur van ESI en CrowdProfessionals, draaide de organisatie vooral om het beheersbaar houden van bezoekersstromen en het waarborgen van de bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten.

Juist daardoor vormde de Dutch Grand Prix een bijzondere mobiliteitsopgave. Zandvoort is een relatief kleine badplaats met een beperkte infrastructuur, terwijl het evenement tienduizenden extra bezoekers trok. Daar kwam nog bij dat een Grand Prix vaak samenviel met drukke stranddagen, waardoor verschillende bezoekersstromen tegelijkertijd moesten worden opgevangen.

Om dat mogelijk te maken werden onder meer aangepaste treindienstregelingen ingezet, konden bezoekers parkeren op afstand en reden pendelbussen van en naar het circuit. Ook werd uitgebreid gecommuniceerd over de bereikbaarheid van Zandvoort. Volgens Wijnveld laten juist dit soort oplossingen en de ervaringen ermee waardevolle lessen achter die ook op andere momenten kunnen worden toegepast. “De lessons learned zijn van belang voor de stad, de gemeente, politie en nood- en hulpdiensten, omdat deze ook waardevol kunnen zijn op andere momenten waarop grote drukte wordt verwacht.”

Wat de Dutch Grand Prix volgens hem vooral heeft laten zien, is dat een evenement dat vooraf door sommigen als bijna onmogelijk werd beschouwd, toch succesvol georganiseerd kan worden. “Absolute voorwaarde daarvoor is de wil tot samenwerken. Niet alleen vanuit de gemeente, politie en hulpdiensten, maar ook vanuit bewoners en ondernemers. Als iedereen hetzelfde doel heeft, blijkt veel meer mogelijk dan vooraf wordt gedacht.”

De organisatie van een evenement als de Dutch Grand Prix draait om veel meer dan het circuit zelf. Volgens Wijnveld begint crowd management al op het moment dat bezoekers onderweg zijn naar de bestemming. Iedere fase van de bezoekersreis vraagt om regie: van de aankomst in de regio en de route naar het circuit tot de instroom, de doorstroming op het terrein en de uitstroom na afloop.

Daarbij wordt continu gekeken naar de actuele situatie. Op basis van een risicoanalyse kunnen maatregelen worden aangepast wanneer de drukte of omstandigheden daarom vragen. “De vraag is steeds: hoe maken en behouden we een beheersbaar systeem in de verschillende fasen van het evenement?” legt Wijnveld uit.

Juist die aanpak levert volgens hem blijvende kennis op. De ervaring die is opgedaan met mobiliteit, communicatie en samenwerking kan ook worden ingezet tijdens andere grote evenementen of drukke momenten in Zandvoort.

Dat de Dutch Grand Prix veel bezoekers trok, is duidelijk. Hoe groot de economische opbrengst precies was, is volgens sporteconoom Ruud Koning echter lastig vast te stellen.

“Er zijn ook mensen die juist níét naar Nederland komen tijdens een Grand Prix-weekend, omdat hotels vol zitten of bestemmingen drukker zijn dan normaal,” legt hij uit. Daardoor is het moeilijk vast te stellen welk deel van de economische activiteit echt door het evenement wordt veroorzaakt.

Volgens Koning zit de waarde daarom niet alleen in de directe bestedingen tijdens een raceweekend. Ook de internationale bekendheid van Zandvoort en de reputatie van het circuit blijven bestaan. Bovendien verdwijnt de infrastructuur niet wanneer het evenement stopt. “Het circuit blijft bestaan en andere races kunnen daar gebruik van blijven maken.”

Grote evenementen zijn volgens hem vooral waardevol wanneer ze onderdeel zijn van een bredere visie op toerisme en stedelijke ontwikkeling. “Een evenement is de investering waard als het toerisme of werkgelegenheid genereert die anders niet zou zijn ontstaan, of wanneer het helpt om een bestemming internationaal op de kaart te zetten.”

Ook Roos Gerritsma, associate lector en PD-kandidaat New Urban Tourism, ziet dat steden steeds anders naar grote evenementen kijken. Waar vroeger de economische opbrengst vaak centraal stond, worden tegenwoordig ook sociale, culturele en ecologische effecten meegewogen.

Volgens haar is het belangrijk dat een evenement past bij de omgeving waarin het plaatsvindt en dat lokale ondernemers en bewoners worden betrokken bij de organisatie. Daarnaast is een goede evaluatie essentieel om vast te stellen welke doelen daadwerkelijk zijn behaald en welke lessen kunnen worden meegenomen naar toekomstige evenementen.

"In steeds meer steden en landen is het besef doorgedrongen dat de lokale gemeenschap én biodiversiteit een grotere stem moeten krijgen. Niet alleen economische, maar ook sociale, ecologische en culturele waarden moeten worden meegenomen in het evenementenbeleid."

Volgens de experts zit de blijvende waarde van de Dutch Grand Prix dan ook in de opgebouwde internationale bekendheid, kennis en ervaring die is opgedaan op het gebied van mobiliteit, crowd management en samenwerking. Deze expertise blijft ook na de laatste race beschikbaar en kan in de toekomst opnieuw worden ingezet wanneer de badplaats grote aantallen bezoekers ontvangt.