Voetbal kijken is voor veel Nederlanders een vast ritueel, een sociaal moment en vaak het hoogtepunt van het weekend. De spanning van de wedstrijd en het gezamenlijke aanmoedigen maakt van voetbal kijken iets waar velen naar uitkijken. Tegelijkertijd kan die gezelligheid samengaan met minder gezonde gewoonten. Uit onderzoek van P1 Travel onder 1.074 Nederlanders blijkt namelijk dat bijna de helft van de voetbalfans (45,5%) vaker ongezond eet of drinkt tijdens het kijken van wedstrijden.
Ongeveer een derde van de respondenten (32,4%) geeft aan dat het moeilijker is om gezonde keuzes te maken zodra de bal rolt. Eveneens een derde (33,1%) zegt meer alcohol te drinken tijdens wedstrijden. De invloed van voetbal kijken beperkt zich echter niet tot wat er op tafel staat. Bijna een kwart van de fans (24,5%) beweegt minder of slaat een geplande sportsessie over op dagen dat er een wedstrijd wordt gespeeld. Daarnaast besteedt 28% meer geld aan eten en drinken op wedstrijddagen.
Vooral jongere supporters en huishoudens met jonge kinderen blijken gevoeliger voor ongezonde keuzes tijdens voetbalwedstrijden. Zo zegt bijna de helft van de fans jonger dan 30 jaar (47,6%) meer alcohol te drinken tijdens het kijken, terwijl dit percentage afneemt naarmate de leeftijd stijgt, tot slechts 16,1% bij 60-plussers.
Ook binnen huishoudens zijn verschillen zichtbaar: in gezinnen met kinderen tot 12 jaar geeft 39,4% aan meer te drinken tijdens wedstrijden, tegenover 26,7% in éénpersoons huishoudens. Tussen mannen en vrouwen zijn eveneens duidelijke verschillen: 38,9% van de mannen drinkt vaker alcohol tijdens het kijken, tegenover 24,8% van de vrouwen. In totaal zegt 33,1% van alle ondervraagden meer alcohol te drinken tijdens voetbalwedstrijden.
Uit het onderzoek blijkt ook dat de sociale context een belangrijke rol speelt in het eet- en drinkgedrag van voetbalfans. Onder fans die meestal in gezelschap kijken, zegt 51,7% vaker ongezond te eten of drinken. 37,3% zegt meer alcohol te consumeren. Bij kijkers die wedstrijden meestal alleen volgen, liggen de cijfers aanzienlijk lager. Van hen zegt 30,3% vaker ongezond te eten of drinken en 19,5% meer alcohol te drinken. Hoewel beide groepen aangeven dat voetbal kijken invloed heeft op hun gedrag, is het verschil duidelijk: samenkijkers maken vaker ongezondere keuzes dan solokijkers.
De resultaten sluiten aan bij bevindingen van het RIVM en het Voedingscentrum, die laten zien dat sociale invloed een sterke rol speelt bij eetgedrag, vooral tijdens momenten van spanning, ontspanning of gezamenlijk vermaak. Wetenschappelijke literatuur ondersteunt dit beeld. Een studie in Appetite laat zien dat tv-kijken de calorie-inname verhoogt doordat mensen zich minder bewust zijn van wat en hoeveel ze eten. Uit de Journal of Studies on Alcohol and Drugs blijkt bovendien dat alcoholconsumptie, met name onder mannen, toeneemt tijdens grote sportevenementen.
Jaap Seidell, voedingswetenschapper, auteur en hoogleraar, herkent dit patroon: “Het kijken naar sport gaat in Nederland vaak gepaard met chips, bier, pizza en frisdrank. Dit patroon is geen toeval, maar een mix van psychologische, sociale en commerciële factoren. Sport kijken kan emotioneel zijn en dan hebben behoefte aan comfort food. Daarnaast is samen snacken een vast ritueel bij het kijken naar sport en dat wordt bevordert door intensieve marketing (onder meer door sponsoring) en beschikbaarheid van ongezond eten en drinken. Haal daarom gezonde snacks in huis of neem ze mee naar de wedstrijd.”
Het onderzoek laat zien dat spanning, sfeer en sociale context (onbewust) invloed hebben op de keuzes die supporters maken tijdens wedstrijddagen. Daarmee is voetbal kijken niet alleen een sociaal hoogtepunt, maar ook een moment dat ons gedrag meetbaar beïnvloedt. Wie begrijpt hoe samen kijken, spanning en gewoonte invloed hebben op eet- en drinkgedrag, kan gemakkelijker een balans vinden zonder in te leveren op kijkplezier.
Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van P1 Travel door PanelWizard. P1 Travel onderzoekt hoe sportliefhebbers hun favoriete sport beleven en deelt deze inzichten om bij te dragen aan een beter begrip van sportcultuur en fanbeleving. Het onderzoek is gedaan onder 1.074 Nederlandse respondenten van 18 jaar en ouder, waarbij de steekproef representatief is naar geslacht, leeftijd en opleiding.
RIVM: https://www.rivm.nl/sites/default/files/2021-07/LR_012065_131709_Factsheet_ongezonde_voeding_V5.pdf
Voedingscentrum: https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/invloed-sociale-omgeving-op-eetgedrag.aspx
