De stormloop op tickets voor grote sportevenementen en concerten neemt al jaren toe. Bij populaire stadionconcerten of finales van internationale sportcompetities zijn tickets soms binnen enkele minuten uitverkocht. Tegelijkertijd waarschuwen politie en toezichthouders steeds vaker voor ticketfraude: fans betalen voor kaarten die nooit worden geleverd, ongeldig blijken of afkomstig zijn van nagemaakte websites die nauwelijks van officiële verkooppagina’s te onderscheiden zijn.
Volgens consumentenpsycholoog Patrick Wessels speelt technologie slechts een deel van het verhaal: “Bij populaire concerten of sportwedstrijden is er sprake van schaarste, tijdsdruk en sociale druk. Dat maakt het voor consumenten moeilijker om rustig en kritisch te blijven nadenken.” P1 Travel onderzocht met Wessels hoe deze factoren samen het gedrag van fans beïnvloeden.
Volgens Wessels speelt emotionele betrokkenheid een grote rol: “Fans kijken vaak maanden uit naar een concert of wedstrijd. Het evenement is verbonden aan herinneringen, favoriete artiesten of geliefde clubs. Wanneer de emotie groot is, schuift rationeel oordeel naar de achtergrond.” Dit verklaart waarom zelfs ervaren online kopers soms slachtoffer worden van fraude: de omstandigheden zijn uitzonderlijk, met hoge druk en sterke motivatie.
Bij evenementen met grote fanbases is de druk hoog. Zodra de verkoop start, ontstaat er vaak een digitale stormloop. “We zien meldingen als ‘laatste tickets beschikbaar’ of aftellende timers. Dat activeert een impulsiever beslissysteem in ons brein. De angst om buiten de boot te vallen maakt dat we minder kritisch controleren of een website betrouwbaar is.”
Die combinatie van emotie en urgentie kan leiden tot tunnelvisie: het doel wordt het bemachtigen van een ticket, niet het verifiëren van de betrouwbaarheid van de aanbieder. Fraudeurs spelen hierop in met websites die sterk lijken op officiële platforms. “Frauders bootsen schaarste na, kopiëren de officiële websites en spelen extra in op urgentie. Dat vergroot het risico dat consumenten bestellen op frauduleuze websites,” aldus Wessels.
Wessels benadrukt dat consumenten in onzekere situaties naar anderen kijken: “Wanneer twijfel ontstaat, kijken we naar reviews, ervaringen van andere kopers en zichtbare aanwezigheid van een organisatie. Dat noemen we sociale bewijskracht. Het fungeert als mentale shortcut om vertrouwen te beoordelen.” Betrouwbare aanbieders profiteren hiervan, maar fraudeurs proberen soms ook nep beoordelingen te gebruiken om geloofwaardiger over te komen.
Ticketfraude beïnvloedt ook het vertrouwen in legitieme aanbieders. “Consumenten zijn zich steeds bewuster van de risico’s,” zegt Wessels. “Dat zorgt voor extra vragen over levering en betrouwbaarheid.” Bij veel grote evenementen worden tickets bewust pas kort voor het evenement verstuurd, om zwarthandel en fraude tegen te gaan. Voor sommige fans kan die wachttijd echter onzekerheid oproepen, zeker als zij eerder negatieve ervaringen hebben gehad. “We spreken regelmatig klanten die eerder slachtoffer zijn geweest van ticketfraude,” vertelt Roy Wouters, woordvoerder bij P1 Travel.
Bewust gedrag kan het risico op fraude aanzienlijk verkleinen. “Neem vooraf een paar minuten extra om de URL te controleren en betaal bij voorkeur met een methode die kopersbescherming biedt. Bewustwording verkleint de kans op impulsieve fouten,” aldus Wessels.
Daarnaast adviseert P1 Travel om altijd te controleren of tickets via de officiële website van de organisator of een erkende partner worden gekocht, onafhankelijke reviews en ervaringen van eerdere kopers te raadplegen en de social media van het evenement of de verkoper te bekijken voor user generated content. Door deze stappen te volgen, kunnen fans hun tickets veiliger aanschaffen en het risico op fraude verkleinen.